Pagina's

vrijdag 16 oktober 2015

Bang voor burgerlijkheid

Na het lezen van mijn vorige column realiseerde ik me dat ik best wel negatief sprak over burgerlijkheid. Alsof ik er bang voor ben iets te worden waar anderen van dromen: een werkende, gelukkig samenwonende burger. Terwijl ik op die manier een comfortabel leven heb gemaakt voor mezelf (wie had dat drie jaar geleden gedacht toen ik begon met SchrijfSterre!), lijk ik hier zelf niet zo gelukkig mee te zijn. Waarom zou dat zijn?
Na lang nadenken, mijmerend boven de bonte was, wist ik het: dit is distinction! Bourdieu! Non de ju, nog geen week afgestudeerd en nu al Bourdieu bijna vergeten?! Het gaat om Wij en Zij. Tevens prominent thema bij socioloog Elias, wiens hoofd notabene op de trui staat die ik boven die bonte was aan had.
Goed, dit is sociologen jargon, ik zal het even uitleggen. Volgens Bourdieu, en vele met en na en vast ook voor hem, vormen mensen graag een groepsidentiteit om ergens bij te horen. Dat doen ze door zichzelf af te zetten tegen andere groepen. Wij versus Zij, of zoals Elias het omschreef: de gevestigden tegenover de buitenstaanders. Zij, vreemde anderen, zijn een soort smurfen. Vreemd, gek, grappig, vast heel aardig, en vast ook met verschillende sub-identiteiten maar Zij zijn wel behoorlijk anders dan Wij. Zij 'zien er allemaal hetzelfde uit', blauw in dit geval. Meestal zijn Zij ook een beetje vies, stom, dom en minderwaardig. Wij zijn simpelweg beter, daarom hoor ik ook bij die betere Wij. 

Tot voor kort behoorde ik bepaald niet tot de werkende, samenwonende burgers. De Wij waar ik me afgelopen jaren onder heb geschaard zijn de studenten. Daarbij komt dat ik ook nog eens lid was van een roeivereniging. Een studentenroeivereniging uiteraard. Sportwedstrijden zijn natuurlijk een uitgelezen plek om onderscheid te maken tussen Wij en Zij. Dus waren alle roeiverenigingen die niet mijn vereniging waren heel erg Zij. 
In Amsterdam zijn er bijvoorbeeld drie studentenroeiverenigingen Skøll, Nereus en Okeanos. Nou, Okeanos ligt in Amstelveen, dus dat telt sowieso al niet en Nereus is een kanoclub. Driemaal raden waar ik bij zat. 
Maar afgezien van de vetes tussen roeiverenigingen, voelden Wij ons als studenten samen verenigd tegen de burgerverenigingen, letterlijk. Aangezien roeien een 'echte studentensport is' zijn er twee soorten roeiverenigingen: studentenroeivereniging en burgerverenigingen. Bij de burgervereniging roeien ze in zware, langzame boten, met kleedjes voor de stuurman/-vrouw, en handschoenen tegen de blaren voor de roeiers. Kortom, watjes: Zij.
Na lange tijd tussen dit soort sentiment te zitten, waarbij 'burger' bijna een scheldwoord is, is het niet verwonderlijk dat ik me niet graag tot die bevolkingsgroep reken. Daarbij komt dat ik altijd de stille ambitie heb gehad om na mijn studententijd over te gaan in een soort bohemien lifestyle. Een leefstijl van de kunstenaars en de intellectuelen (en andere deviante types, maar dat heeft ook zo zijn charme toch?). Mijn beeld van deze levenskunstenaars is grofweg gebaseerd op het leven van mijn ouders (schrijver, jazz pianist), vriend (drummer) en de rockmusical Rent over een groep krakende kunstenaars in New York die moeite hebben om de huur te betalen. Van dit bestaan, waar liefde en kunst centraal staan, heb ik altijd gedroomd.
En wat wil het toeval? Waar zetten kunstenaars zich tegen af? Inderdaad: burgers. Burgers zijn loonslaven die passieloos hun uren op kantoor maken en daarna hun geld uitgeven aan betekenisloze voorwerpen van de Xenos. Zij-zonder-fantasie die leven om te werken en elke dag hetzelfde meemaken (met dat in je achterhoofd, smurfen die eigenlijk burgers zijn, is de opmerking van grote smurf aan het begin van dit filmpje vrij grappig, minuut 1.03-1.28). Wil je tot de bohemiens horen, dan behoor je niet tot de burgers. Heel erg niet.

Maar je leeft niet in een rockmusical. Het echte leven bestaat niet uitsluitend uit scènes van feesten in kraakpanden. Het echte leven is veel kabbelend alledaags. Het geleefde bohemien leven, heeft immers ook burgeraspecten. Een goed deel van de week bestaat voor bijna iedereen uit een paar vaste, niet filmische onderdelen zoals werken, eten, huishouden, poepen en slapen.
Daarnaast hoeft in het echte leven het één het ander niet uit te sluiten (lang leve de nuance). Je kunt kunstenaar zijn en deze mensen als Wij beschouwen, zonder burgers als Zij te zien. Je kunt zelfs kunstenaar én burger tegelijk zijn. Flex-burger zoals ik het zou willen noemen. 
Door het op die manier te zien kan ik trachten het beste van beide op te nemen in mijn eigen leven: het creatieve losbandige van de kunstenaarsbestaan en het comfort van geld, de geborgenheid van een vaste relatie en meer van dat soort niet-voor-niks-clichés van het burgerbestaan. Bij dezen het nieuwe streven een flex-burger te worden! 
Wat niet betekent dat ik me niet meer verbaas over absurditeiten die ik tegenkom in mijn nieuwe leven. Maar daarover zullen jullie nog genoeg lezen. 


Wil je SchrijfSterre blijven volgen? Like me dan op Facebook https://www.facebook.com/schrijfsterre 


Geen opmerkingen:

Een reactie posten