Pagina's

vrijdag 25 maart 2016

Stilte

Op hoeveel manieren kun je mensen vermanen tot stilte? Afgelopen week was ik getuige van hoe het ‘verzin vijf oplossingen’ naar een hoger level werd getild, en wel in de stiltecoupé tussen Groningen en Utrecht. Nou is de stiltecoupé sowieso 's lands grootste bron van irritatie, maar de betreffende man had een schijnbaar onuitputtelijk repertoire aan sociale reprimandes tegen oproerkraaiers .
Het was zondagavond. De trein was laat, het perron was koud en donker. Kortom, de stemming zat er lekker in. Gelukkig was het niet echt druk in de trein en iedereen kon de begeerde twee stoelen bezetten; een voor de tas en beenruimte, de ander om op te zitten. Vlak voor vertrek kwamen twee vrouwen de coupé al babbelend binnen. 'Oh het is hier een stiltecoupé', zei de jonge blonde hipster. De oudere vrouw, type vroeger een hippie, inmiddels volkomen onderdeel van het establishment, mompelde iets onverstaanbaars. Afgaande op wat volgde moet ze iets gezegd hebben als: 'Ach, zolang wij gewoon blijven doorpraten over David Bowie, jouw opleiding tot fotograaf en mijn-ex-jouw-vader maakt het niet uit dat dit een stiltecoupé is.'
De dames gingen in het vierzitje zitten. De dochter naast een oudere man, de moeder tegenover haar dochter. De man leek een recreatief redacteur: Hij las een vergeeld boek en maakte daarin aantekeningen met een rood potlood. Of eigenlijk, deze activiteit leek hij zich voornemens, maar van daadwerkelijk corrigeren kwam het niet. Door die kippetjes.
Afwisselend keek hij naar de bladzijde, om zich heen en – berisping nummer één – naar de ex-hippie tegenover hem. Ze zag hem wel, maar om nou tegen die dochter te zeggen dat ze stil moest zijn... De jonge hipster was net vurig aan het betogen dat het haar niet zoveel uitmaakte of een school een grasveld of een dakterras heeft.
De recreatief redacteur ging over op het zoeken van medestanders. Koekie-eitje, want ik zat al tegenover hem te wachten tot hij in mijn blik zag wat hij dacht. Maar ook onze blikken gebundeld (hint tot stilte nummer twee) mochten ook niet baten. Nu hadden ze het dat als de zon schijnt de natuur mooier fotograferen is dan als het regent. De urgentie van hun gesprekken legitimeerde hun norm-negeringen. Not.
Het was een kwestie van wachten tot iemand er iets van zou gaan zeggen. Normaal gesproken ben ik degene bij wie de irritatie het snelst de drempelwaarde bereikt. Maar aan deze meneer durfde ik het standjesgeven wel over te laten. Dus ik wachtte geduldig af.
Terwijl ik zat te fantaseren hoe hij het zou verwoorden ('Wilt u alstublieft stil zijn?', 'Zou u stil willen zijn?', of de korte maar krachtige 'Zeg!', waarmee juist het tegenovergestelde wordt bedoeld), maakte hij een ongewone move. De recreatief redacteur stond op, keek de coupé rond, pakte zijn tas en ging een bank verder zitten. De dames kakelde onvermoeibaar door over hoelang een pauze van tien minuten duurt.
Toen ik even later van mijn boek opkeek, zat de meneer nog een rij verder. Nog steeds naar mij kijkend, seinend dat hij het gebabbel over de lange wachtrij bij het museum niet amusant vond.
Ik verkeerde in tweestrijd. Zou ik zelf een opmerking maken, of zou ik kijken hoe de spellingshobbyist deze stilte strijd zou voortzetten? Op het puntje van mijn tong lag het cynische: 'Het is niet zo druk in de trein, misschien is er ergens anders een plekje waar jullie ongestoord kunnen praten, zonder dat jullie de hele tijd van die boze blikken krijgen.' Maar de fascinatie met de man won het van mijn verlangen naar stilte.
Toen, vlak na Assen, stond hij ineens naast de stoel van de dames. Boek in de ene hand, het potlood in de andere, de arm leunend op de hoofdsteun. Het Zat Hem Tot Hier. Hij had zeker een uur kunnen broeden op de aanklacht tegen deze vrouwen. Zij die expliciet de huisregels hadden verwoord en bewust (!) een gesprek over proefabonnementen van de krant verkozen boven de door ieder ander in de coupé gewenste stilte.
'Weten jullie dat het een stiltecoupé is?' De ex-hippe knikt. Ja meneer de koekenpeer. Dit haalt natuurlijk niks uit, dacht ik. Al die spanningsopbouw voor niks. Maar de dochter bleek gevoelig voor de opmerking. 'Zullen we anders beneden gaan zitten?' De hippie en hipster vertrokken en het enige wat we nog hoorden waren de bladzijden van boeken en kranten die eindelijk uitgelezen omgeslagen konden worden.

Tot Amersfoort. Toen besloot de conducteur zijn ambitie om radio-dj te worden weer eens een zwengel te geven. Gevolgd door een kiosk venter die zijn hele kraamaanprees. 'Wilt u nog iets hebben? Meneer?' Stilte, dacht de recreatief redacteur en ik in koort, in stilte.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten